Meisjes-Studenten-Liedjes

"Een student is een man
Of een vrouw, want dat kan,
Die graag naar fuiven gaat."

De edities 1924 & 1928 had ik al. Ondertussen staat ook de eerste druk (1913) van "Meisjes-Studenten-Liedjes" in de boekenkast.

In deze verzameling:
- clubliederen van de universitaire vrouwenclubs van Groningen, Utrecht, Leiden, Amsterdam, Delft
- novieten- en groenliederen (1909-1912) van deze clubs
- gelegenheidsliederen (uitreiking van de Almanak in Groningen in 1912)
- Amsterdamse vrouwencorpsliederen
- Sportverenigingsliederen (Delftsche studentenroeivereniging)
- Studentenspotliederen (ten koste van de mannelijke collega's: "Onze Heeren Collega's", "Vrouwelijke ingenieurs op hun bestemming")

De meeste liederen hebben een melodieverwijzing.
Eentje is getooid met deze prachtige, handgemaakte partituur.

Oh, wat zijn wij heden blij

Het verhaal begint 3 jaar geleden en fase 1 van de (talloze) projecten rond de manuscripten van Ne Praeter Modum wordt stilaan afgerond...(voor-)publicatie van het resultaat mag bij aanvang van het volgende academische jaar verwacht worden in het eerste nummer van het 'student-historische tijdschrift' waar ook nog steeds aan gewerkt wordt.

Maar we dwalen af...

Terug naar de orde van de dag; namelijk: Studentenzangen van den Senaat Ne Praeter Modum aan het Athenaeum Illustre te Amsterdam. Gedrukt voor rekening van den Senaat (1835)

Het liedboek arriveerde gisteren.
[En ja, ik blog er nu pas over.
Maar ik had een date, dus de studentenliederen moesten even wachten.]
Het is zoals te verwachten in een behoorlijk erbarmelijke staat.
Maar de gespendeerde 72 EUR (inclusief verzending) is iedere eurocent waard; al was het maar omwille van het 'Voorberigt' dat mij een klein vreugdesprongetje ontlokte in het kader van mijn 'Ne Praeter Modum'-heruitgeefproject(en).

Daar in lezen we namelijk:

Daar de Senaat NE PRAETER MODUM in het bezit was van eenige Studenten-Zangen, ten gebruike bij de Promotie-partijen der nieuw aangekomenen, door deszelfs voormalige Leden vervaardigd, en vele derzelve meer algemeen verdienden bekend te zijn, doch thans door gedurig afschrijven groot gevaar van verminking liepen; zoo besloot genoemde Senaat dezelve door den druk aan dit gevaar te ontrekken en voor H.H. Studenten verkrijgbaar te stellen.

Aan eene Commissie van drie Leden, uit deszelfs midden verkozen, werd hiertoe eene herziening van gemelde zangen opgedragen, en deze is het, welke thans dit bundeltje haren Mede-Studenten, uit naam van den Senaat, aanbiedt.

Meerendeels is het uit genoemde verzameling ontleend, eenige algemeen aangenomene en ook bij ons in gebruik zijnde Studenten-zangen, zijn echter in hetzelve opgenomen.

Dit korte tekstje verteld ons veel over de manuscripten waar ik mij de voorbije 3 jaren af & toe het hoofd over gebroken heb.

Wanneer en waarom de liederen gebruikt / gezongen werden, bijvoorbeeld.
Dat het inderdaad gebruikelijk was om de liederen(boekjes) van elkaar over te schrijven & zo te verspreiden onder de leden.
Dat er bij dat overschrijven veel fouten/verminkingen in de teksten slopen zoals ik al had mogen vaststellen bij het bestuderen van de twee (enige?) mij bekende manuscripten.
Enzovoorts.

Ik heb het liedboek nog maar oppervlakkig doorbladerd, maar herkende inderdaad een aantal van de Nederlandstalige teksten die ik uit de manuscripten ontcijferd had.
Ook een aantal Latijnse teksten - aan de ontcijfering daarvan begin ik wellicht ooit nog - uit de manuscripten komen ongetwijfeld in het liedboek voor.

Kortom: heden zijn wij blij & weten we al waar we dit weekend onze tijd mee gaan verdoen.

A, a, a; 't Is pret vandaag, ah, ah!

Op melodie van "A, a, a, valete studia!" & uit de "Chansonnier des étudiants Belges" die vandaag is toegekomen (op kantoor; zodat ik niet nog een dag vertraging zou oplopen om 't op 't postkantoor op te halen):

A, a, a; 't Is pret vandaag, ah, ah!
Flink gezongen, 't kan geen kwaad,
Of het valsch of leelijk gaat.
A, a, a; 't Is pret vandaag, ah, ah!

E, e, e; Een ieder die doet meê,
'k Geef de weerga van verdriet,
Zuiver pret en anders net,
E, e, e; Een ieder die doet meê.

I, i, i; Drinkt uit in een, twee, drie!
Is er soms niets in het glas,
Hebt geduld, het komt toch ras.
I, i, i; Drinkt uit in een, twee, drie!

O, o, o; Dat gaat hier comme il faut,
Zingen slechts uit louter pret,
En de muts op zij gezet!
O, o, o; Dat gaat hier comme il faut.

U, u, u; Soyez le bienvenu!
Op dit groot en vroolijk feest
Is men opgeruimd van geest.
U, u, u; Soyez le bienvenu!

X, x, x; 't Draait toch weer uit op niks,
Morgen is de pret weer uit,
Zet dus 't beste been vooruit.
X, x, x; 't Draait toch weer uit op niks.

Studentenzangen (1824)

Verdomme...nu is mijn nieuwsgierigheid helemaal niet meer te stuiten...

In "Oude en nieuwe liedjes" (F.A. Snellaert; Gent & 's Gravenhage; 1864) bevindt zich een "Naamlijst van gedrukte wereldsche Liederenverzamelingen"...

In die lijst wordt vernoemd: Studenten-Zangen, Amst., 1824, 8°

Dat wil dus zeggen, lieve lui, dat er nog voor de uitgave van 1835 & (ongeveer) gelijktijdig met het bestaan van de handschreven studentenliedboekjes er al een gedrukte studentenliedboek circuleerde in Amsterdam.

Ik wil méér weten.
En meer nog: ik wil dat liedboek!

Studentenzangen

Mijn research naar de (Nederlandstalige) studentenliederen uit de 2 vroeg-negentiende-eeuwse handschriften uit de kringen van de Amsterdamse ontgroensenaat Ne Praeter Modum is bijna rond.
Daarom besloot ik om het (momenteel) enige aangeboden exemplaar van (de gedrukte) "‎Studentenzangen Van Den Senaat Ne Praeter Modum‎" (1835; Amsterdam) ook maar aan te schaffen ondanks de redelijk stevige vraagprijs (65 EUR) voor de bedenkelijke staat (gebroken kaft, ontbrekende rug).
Maar het is (momenteel) de enige manier om na te gaan of en welke liederen uit het manuscript (dat voor 1835 te dateren is) het gedrukte liedboek gehaald hebben.

Ook de aanschaf van de Leidse "Studentenzangen" van Steenhauer uit 1822 werd even overwogen. Maar het antiquaraat in kwestie aanvaard geen Visa. We stellen de aanschaf dus nog even uit tot we nog es in Amsterdam passeren.

Studentenlied

Daarnet tijdens mijn lunchpauze volgend, mij volkomen onbekend, studentenlied ontdekt in het liedboek "Volksliedjes" (Pieter Frans Van Kerckhoven; Gent; Willemsfonds; 1854; p. 81 & 82).
Er staat - helaas - geen auteur, melodieverwijzing en/of partituur bij.

Heisa! heisa!
Vrienden, den beker geheven.
Heisa! heisa!
Wy rollen of vliegen door 't leven!
De wysheid houdt, in kruik of kan,
Op d'effen boom zich schuil;
Hy die het glas niet leegen kan,
Blyft eeuwig slechts een uil.

Heisa! heisa!
Vrienden, den beker geheven.
Heisa! heisa!
Studenten alleen kennen 't leven.
Zy halen, met den vollen stoop,
De wysheid uit het vatn
En zijn gestaeg, door zoete hoop
Naer wysbegeerte, zat.

Heisa! heisa!
Vrienden, den beker geheven.
Heisa! heisa!
Studenten verblyden het leven!
En wordt student dan eens doktoor
Of praetziek advokaet,
Dan schryft hy 't volk recepten voor
Of pleit het goed en 't kwaed.

Heisa! heisa!
Vrienden, den beker geheven.
Heisa! heisa!
Recept en adviezen doen leven.
En maken dat de zoete wyn
Ons staeg voor de oogen stroomt,
En men, tot beste medecyn,
Zich immer wyzer droomt.

---

update een half uurtje later:

In het 13e nummer van "De Vlaemsche Rederyker. Tijdschrift ter bevordering van taal-, dicht- en letterkunde" (onder leiding van de hierboven genoemde Pieter Frans Van Kerckhoven) uit 1850 wordt als (melodie- en/of auteur-)verwijzing vermeld: "Door Van Cappelle).

oproepje

een oproep voor alle collega-verzamelaars van studentenliedboeken:

ik vraag mij af welke & hoeveel (Belgische) studentenliedboeken zich in privécollecties bevinden.
dus wie zich geroepen voelt mag mij een lijst van zijn/haar collectie (bij voorkeur met uitgebreide bibliografische gegevens) mailen op bibliotheca.studentica@gmail.com

WaWa

Iets minder spectaculair dan 'Chansonnier des étudiants Belges', maar ook leuk - veronderstel ik - en bij dezelfde verkoper op de kop getikt: Chansonnier des Wawa.
Een ongedateerd studentenliedboek van de 'Cercle Warocque' (of in 't lang: Association Générale des Etudiants de la faculté Warocqué) van de Université de Mons.
Door de verkoper omschreven als: met liederen in 't Frans, Waals "et même en Flamand".

Chansonnier des étudiants Belge (1901)

Ik zocht er al jaren naar. En éin-de-lijk kon ik een exemplaar bemachtigen voor de Bibliotheca Studentica.
Wanneer mijn zoektocht precies begon, kan ik me niet meer herinneren. Wel weet ik dat het jaren duurde voor ik een eerste exemplaar te koop aangeboden zag. Dat was in oktober 2006. Dàt exemplaar werd uiteindelijk voor een aanvaardbare prijs geveild - ik blogde ergens dat ik er gerust het dubbele voor wilde betalen - maar ik had op dat moment, o.w.v. financiële restricties, mijzelf een aankoopverbod opgelegd.

In april 2007 kreeg ik een nieuw voorstel: de zoon van Mon De Goeyse had een exemplaar te koop (uit de collectie van zijn vader?) voor 295 EUR.
Dat was (toen) een beetje van het goede teveel.

Eerder dit jaar vond ik nog een exemplaar te koop online. De prijs oversteeg die van het exemplaar van De Goeyse; dus ook die kelk liet ik aan mij voorbijgaan.

Eerder deze week of vorige week bracht Klaas Chielens me op de hoogte van een nieuwe veiling & die werd 20 minuten geleden in mijn voordeel beslecht. Voor een spotprijsje: 71.5 EUR.

Mijn week kan al niet meer stuk!

Io vivat

een paar dagen geen 'Salon de la Gé' wegens ziek & tijdsgebrek om te scannen.
tussendoor ff een leuke partituur van het 'Io vivat!' (ik vergat te noteren waar ik ze vond) die aansluit bij de 'oude tekstindeling' van het lied

Le Salon de la Gé (10)